Spadek czy zawsze powód do radości?

Post 10 of 10

Kto z nas nie marzy o tym, żeby oddziedziczyć fortunę po bezdzietnych krewnych czy dostać w spadku, ot chociażby nieruchomość w centrum Warszawy. Takie scenariusze często zdarzają się, ale w …filmach. Rzeczywistość bywa bardziej szara bowiem spadek może czasami przysporzyć więcej problemów niż korzyści. Dotyczy to sytuacji, gdy w skład spadku wchodzą nie tylko aktywa czyli dobra zgromadzone przez spadkodawca, ale także pasywa czyli długi, o których istnieniu nawet nie wiemy i one przeważają.

3zkancelaria - Spadek

W polskim prawie istnieją trzy możliwości – przyjęcie spadku wprost, odrzucenie spadku oraz coś pośrodku -  czyli przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Zasadą jest, że spadkobiercy z automatu nabywają spadek wprost. Jeżeli nie podejmiesz żadnych czynności – czyli w terminie przewidzianym w prawie i w stosownej formie nie złożysz żadnego oświadczenia – otrzymasz spadek wprost. Oznacza to po prostu, że spadkobierca otrzyma spadek bez ograniczenia za długi czyli nabędzie zarówno majątek jak i długi po zmarłym. Co więcej, odpowiedzialność za długi jest bez ograniczenia, co należy rozumieć w ten sposób, że po przyjęciu spadku  - będziesz odpowiadał całym swoim majątkiem za długi spadku. Ilustrując przykładem  - A oddziedziczył  samochód osobowy warty 40.000 zł i długi opiewające na 100.000 – przy przyjęciu spadku wprost będzie odpowiadał za 100.000 zł, czyli do interesu dołoży jeszcze 60.000 zł.

Ale jak to? Nie można temu zapobiec? Nie ma powodów do zmartwień, ustawodawca przewidział  także następujące możliwości – odrzucenie spadku lub przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Ustawodawca dopuszcza także sytuacje, w których z mocy ustawy odziedziczy się spadek z dobrodziejstwem inwentarza.  W szczególnych przypadkach po spełnieniu określonych wymogów, można uniknąć negatywnych konsekwencji braku złożenia lub złożenia oświadczenia o przyjęciu spadku. Zacznijmy zatem od pierwszej ewentualności – oświadczeniu o odrzuceniu spadku.

Na odrzucenie spadku masz 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedziałeś się o tytule do powołania (nie zawsze jest to równoznaczne z informacją o śmierci spadkodawcy). Jeśli odrzucisz spadek – zostajesz wyłączony od dziedziczenia, tak jak byś nie dożył spadku. Na tym jednak nie koniec. W twoje miejsce z mocy prawa wstąpią twoje dzieci. Mają one 6 miesięcy na złożenie oświadczenia o dziedziczeniu od momentu, w którym dowiedzą się że ty zrzekasz się spadku. W ich miejsce wstępuje ich dzieci itp. Odrzucając spadek, spadkobierca z poprzedniego przykładu nie dostanie ani auta ani nie będzie zobowiązany do spłaty 100.000 czyli nic do interesu nie dołoży.

Druga możliwość to przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza czyli przyjęcia spadku z ograniczeniem odpowiedzialności za długi spadkowe do wartości ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Na złożenie oświadczenia o przyjęciu spadku w tej formie również masz 6 miesięcy od momentu, w którym dowiedziałeś się o tytule do powołania. Co więcej,  jeśli złożyłeś oświadczenie o przyjęciu spadku z dobrodziejstwem inwentarza, działasz na rzecz pozostałych spadkobierców i przyjmuje się wtedy, że pozostali też przyjmują majątek po zmarłym z ograniczeniem własnej odpowiedzialności. Również nie musisz się obawiać, że odziedziczysz spadek wprost gdy do dziedziczenia powołani są osoba niepełnoletnia czy osoba prawna lub osoba, co do której istnieją podstawy do jej całkowitego ubezwłasnowolnienia. W tym miejscu muszę jednak ostudzić Twój entuzjazm. Od zasady, iż odpowiadasz tylko do wysokości czynnej spadku, istnieją liczne wyjątki. W razie wątpliwości koniecznie zasięgnij porady prawnej. Korzystając z tej opcji, spadkodawca A teoretycznie gdy otrzyma auto za 40.000 wierzyciele do tej kwoty będą mogli żądać zaspokojenia, chyba że ich dług jest tego rodzaju, że zasada ograniczenia odpowiedzialności nie ma do niego zastosowania. Czyli spadkodawca A w zależności od długu albo nic do interesu nie dołoży albo straci.

Jak uczy życie -  Ignorantia iuris nocet  – nieznajomość prawa szkodzi, a jak mówi polskie ludowe powiedziadło  – nie wszystko złoto co się świeci.  Nawet opcja która wydawałaby się ekonomicznie najbezpieczniejsza czyli przyjęcie spadku z dobrodziejstwem inwentarza, może nas czasami słono kosztować.

This article was written by Iza Odz